Yapay zeka, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı almış öğrenciler için öğretmenlerin yeni bir destekçisi haline geliyor. Biruni Üniversitesi tarafından hayata geçirilen “Öğretmenin Dijital Asistanı: DEHB’li Çocuklar İçin Yapay Zeka Destekli Öğretim Tasarımı” projesi, TÜBİTAK 4008 programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Bu proje, öğretmenlerin yapay zeka teknolojilerini eğitim süreçlerine entegre ederek, DEHB’li öğrenciler için daha kapsayıcı ve etkili bir öğrenme ortamı yaratmayı amaçlıyor.
Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ayşin Kaplan Sayı, DEHB’nin sadece çocukluk dönemini değil, bireyin yaşamını etkileyen nörogelişimsel bir durum olduğunu vurguladı. Erken dönemde sağlanacak doğru eğitim desteğinin önemine değinen Sayı, DEHB’li bireylerin çoğu zaman dikkat dağınıklığı, zaman yönetiminde zorluk, dürtüsel davranışlar ve akademik sıkıntılar yaşadığını belirtti. Ancak bu bireylerin yaratıcılık, yüksek enerji, farklı bakış açıları ve ilgi alanlarında derin odaklanabilme gibi önemli güçlü yönlere sahip olduğunu ifade etti. Bu potansiyelin açığa çıkabilmesi için onları anlayan ve destekleyen öğretmenlere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Kalay Usta, projenin öğretmenlerin mesleki gelişimine önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Usta, yapay zekanın öğretmenlerin yerini almak yerine, eğitim süreçlerini destekleyen bir pedagojik asistan olarak konumlandığını ifade etti. Proje kapsamında öğretmenler, DEHB’li öğrencilerin ihtiyaçlarını daha iyi analiz edebilecek, bireyselleştirilmiş ders planları oluşturabilecek ve eğitim materyallerini öğrencilerin özelliklerine uygun hale getirebilecekler.
Proje dahilinde İstanbul’da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi okullarda görev yapan, 6-11 yaş arası öğrencilerle çalışan ve en az üç yıllık deneyime sahip 25 gönüllü sınıf öğretmenine eğitim verilecek. 1-5 Eylül 2026 tarihlerinde Biruni Üniversitesi’nde gerçekleştirilecek eğitimlerde, öğretmenlere DEHB tanısı, sınıf içi ihtiyaçların belirlenmesi, yapay zeka destekli materyal geliştirme, duygu ve davranış yönetimi stratejileri ile uygulamalı ders tasarımı konularında eğitimler sunulacak. Katılımcılar, Magic School, Madlen, Teachy AI, Diffit, Menta AI ve Goblin Tools gibi güncel yapay zeka araçlarını kullanarak hikayeleştirilmiş içerikler, etkileşimli etkinlikler ve oyunlaştırılmış öğrenme materyalleri geliştirecekler.
Doç. Dr. Ayşin Kaplan Sayı, proje kapsamında düzenlenecek çalıştaylarda öğretmenlerin kendi ders planlarını yeniden tasarlayacaklarını belirterek, “Amacımız öğretmenlerin sınıflarında uygulanabilir somut yöntemler geliştirmelerini sağlamak. Eğitimlerin sonunda ortaya çıkacak çalışmalarla DEHB dostu öğretim tasarımları oluşturulacak ve bu içerikler geniş bir öğretmen kitlesiyle paylaşılacak” açıklamasında bulundu.
Projenin sonunda öğretmenlerin yapay zeka okuryazarlık düzeylerinin artırılmasının yanı sıra DEHB’li öğrencilerin akademik başarılarının ve sosyal kabul düzeylerinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Kalay Usta, proje kapsamında elde edilen tüm uygulama örnekleri, ders planları ve eğitim içeriklerinin bir e-kitapta toplanacağını belirtti ve “Bu proje yalnızca eğitimlere katılan öğretmenlerle sınırlı kalmayacak. Oluşturulacak kaynaklar sayesinde daha geniş bir öğretmen kitlesine ulaşarak kapsayıcı eğitim anlayışına katkıda bulunacağız” dedi.
